Sigara Bırakma İlacı Vareniklin, Esrar Kullanım Bozukluğunda Umut Verdi

Sigarayı bırakma tedavisinde uzun süredir kullanılan vareniklin etken maddesinin, esrar kullanım bozukluğu (CUD) yaşayan bireylerde de etkili olabileceğine dair yeni bilimsel bulgular paylaşıldı. Addiction dergisinde yayımlanan ve Güney Carolina Tıp Üniversitesi’nde yürütülen randomize kontrollü bir çalışma, özellikle erkeklerde esrar kullanımının azaltılabildiğini ortaya koydu.

Bağımlılık Araştırmaları Derneği tarafından paylaşılan çalışmada, Sadie Harley tarafından düzenlenen ve Robert Egan tarafından incelenen verilere göre, vareniklinin esrar kullanım bozukluğu için şu ana kadar umut vadeden nadir farmakolojik seçeneklerden biri olabileceği belirtildi.

Esrar Kullanım Bozukluğu Küresel Bir Sorun Haline Geliyor

Araştırmacılar, esrar kullanım bozukluğunun birçok ülkede ve ABD eyaletlerinde yasallaşmanın artmasıyla birlikte küresel ölçekte yaygınlaştığına dikkat çekiyor. CUD; bireyin sosyal, mesleki veya günlük yaşamını olumsuz etkilemesine rağmen esrar kullanımını sürdürmesiyle tanımlanıyor. Ayrıca bu durum psikoz, uyku bozuklukları, yoksunluk belirtileri, duygu durum ve anksiyete bozukluklarıyla da ilişkilendiriliyor. Bugüne kadar CUD için onaylanmış etkili bir ilaç bulunmaması, bu alandaki araştırmaları daha da önemli hale getiriyor.

Çalışmanın Detayları

Araştırmaya, haftada en az üç gün esrar kullanan 174 esrar kullanım bozukluğu tanısı almış katılımcı dahil edildi. Katılımcılar 12 hafta boyunca ya vareniklin (günde iki kez 1 mg’a kadar artırılan dozda) ya da plasebo aldı. Tüm katılımcılara ayrıca, tedaviye uyumu artırmak amacıyla haftalık kısa tıbbi danışmanlık seansları uygulandı.

Birincil değerlendirme döneminde (6–12. haftalar), katılımcıların kendi bildirimlerine dayalı haftalık esrar kullanım sıklıkları analiz edildi. Sonuçlar cinsiyete göre ayrı ayrı değerlendirildi.

Erkeklerde Olumlu Sonuç, Kadınlarda Etki Sınırlı

Çalışma sonuçlarına göre, vareniklin kullanan erkek katılımcılar, plasebo alan erkeklere kıyasla haftada daha az sayıda esrar kullanım seansı bildirdi. Vareniklin grubundaki erkeklerin haftalık kullanım ortalaması yaklaşık 7,9 seansken, takip haftasında bu sayı 5,7’ye geriledi. Plasebo grubundaki erkeklerde ise haftalık kullanım sayısı 12’nin üzerinde kaldı. Ayrıca vareniklin alan erkekler, haftada ortalama 3,8 gün esrar kullanırken, plasebo grubunda bu süre 4,7 gün olarak ölçüldü.

Kadın katılımcılarda ise vareniklinin esrar kullanımını azaltmada anlamlı bir fark yaratmadığı görüldü. Bunun yanı sıra vareniklin kullanan kadınlarda yoksunluk belirtileri, aşerme ve kaygı düzeylerinin daha yüksek olduğu, ilaç uyumunun ise daha düşük seyrettiği bildirildi.

“Yeni Tedavi Seçenekleri İçin Cesaret Verici”

Çalışmanın baş araştırmacısı Prof. Dr. Aimee McRae-Clark, “Amerika Birleşik Devletleri’nde esrar kullanım bozukluğu hızla artıyor ve mevcut farmakolojik tedavi seçenekleri son derece sınırlı. Bulgularımız, sigarayı bırakmada kullanılan vareniklinin, esrar kullanımını azaltmada da etkili olabileceğini, ancak bu etkinin şimdilik yalnızca erkeklerde görüldüğünü ortaya koyuyor” değerlendirmesinde bulundu.

McRae-Clark, bir sonraki aşamada kadınlarda görülen farklı sonuçların nedenlerini daha iyi anlamak için daha geniş katılımlı çalışmalar planladıklarını da ifade etti.

Araştırmacılara göre, her ne kadar sonuçlar cinsiyete bağlı farklılıklar gösterse de vareniklinin esrar kullanım bozukluğu tedavisinde potansiyel bir seçenek olarak öne çıkması, bu hızla büyüyen halk sağlığı sorunu açısından önemli ve umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.