9 January 2026 Friday

Bazı Gıda Koruyucuları Tip 2 Diyabet Riskini Artırabilir

Fransa’da yürütülen geniş kapsamlı bir araştırma, yaygın olarak kullanılan bazı gıda koruyucu katkı maddeleri ile tip 2 diyabet gelişimi arasında anlamlı ilişkiler olabileceğini ortaya koydu. Çalışma, Nature Communications dergisinde yayımlandı.

Araştırma, NutriNet-Santé adlı prospektif kohort kapsamında 108 bin 723 yetişkinin beslenme alışkanlıklarının uzun süreli takibini içeriyor. Katılımcılar 2009–2023 yılları arasında izlenirken, besin tüketimleri ayrıntılı günlük kayıtlar üzerinden değerlendirildi ve gıdalarda bulunan koruyucu katkı maddelerine maruziyet hesaplandı.

13 Yaygın Koruyucu Madde ile Risk Artışı İlişkili Bulundu

Araştırmacılar, toplamda 58 farklı koruyucu katkı maddesini inceledi. Bunlardan en az yüzde 10 oranında tüketilen 17 madde ayrı ayrı analiz edildi. Sonuçlara göre, 13 koruyucu katkı maddesi, daha yüksek tip 2 diyabet görülme sıklığı ile ilişkili bulundu.

Riskle ilişkili olduğu bildirilen maddeler arasında şunlar yer aldı:

  • Potasyum sorbat (E202)
  • Potasyum metabisülfit (E224)
  • Sodyum nitrit (E250)
  • Asetik asit (E260) ve sodyum asetatlar (E262)
  • Kalsiyum propiyonat (E282)
  • Sodyum askorbat (E301)
  • Alfa-tokoferol (E307)
  • Sodyum eritrobat (E316)
  • Sitrik asit (E330)
  • Fosforik asit (E338)
  • Biberiye ekstraktları (E392)

Araştırmada, bu maddelere maruziyet arttıkça tip 2 diyabet insidansının da yükseldiği belirtildi. Bulgular; yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, fiziksel aktivite, sigara kullanımı ve genel beslenme profili gibi çok sayıda değişken için istatistiksel düzeltme yapıldıktan sonra elde edildi

İşlenmiş Gıdalar Öne Çıkıyor

Çalışmaya göre koruyucu katkı maddelerinin önemli bir bölümü işlenmiş ve ultra işlenmiş gıdalar yoluyla alınıyor. Araştırmacılar, ultra işlenmiş gıdalar ile tip 2 diyabet arasındaki ilişkinin yaklaşık yüzde 17’sinin, bu koruyucu maddelere maruziyetle açıklanabildiğini bildirdi.

Bazı katkı maddelerinin ekmek, unlu mamuller, işlenmiş et ürünleri ve hazır içecekler gibi çok yaygın tüketilen gıdalarda bulunması, maruziyetin toplum genelinde yüksek olabileceğine işaret ediyor.

Nedensellik Değil, İlişki

Araştırmacılar, çalışmanın gözlemsel nitelikte olduğunu vurgulayarak, elde edilen sonuçların nedensellik kanıtı sunmadığını belirtti. Bununla birlikte, bulguların tutarlı olması ve deneysel çalışmalarla desteklenen biyolojik mekanizmalarla uyum göstermesi nedeniyle, koruyucu katkı maddelerinin güvenliğinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Çalışma ekibi, taze ve az işlenmiş gıdaların tercih edilmesini teşvik eden beslenme yaklaşımlarının, toplum sağlığı açısından önemini bir kez daha gündeme taşıdı.


Kaynak

Hasenböhler A. ve ark.
Associations between preservative food additives and type 2 diabetes incidence in the NutriNet-Santé prospective cohort

Benzer Yazılar
0 0 votes
Article Rating
guest

0 Yorum
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Doç. Dr. Ali Bestami Kepekçi