Cinsiyetler Arası Alkol İsteği ve Ağır İçicilik Farklılıkları: Yeni Bir Araştırma Açığa Çıkarıyor | Doç. Dr. Ali Bestami Kepekçi
30 AÄŸustos 2025 Cumartesi

Cinsiyetler Arası Alkol İsteği ve Ağır İçicilik Farklılıkları: Yeni Bir Araştırma Açığa Çıkarıyor

Yale Üniversitesi’nden yapılan yeni bir araÅŸtırma, alkol isteÄŸi ve ağır içicilikle ilgili beyin devrelerinin erkekler ve kadınlar arasında bazı benzerlikler paylaÅŸtığını, ancak aynı zamanda bazı önemli farklılıklar olduÄŸunu ortaya koyuyor.

Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) kullanarak Yale araştırmacıları, stres veya alkolle ilgili görüntüler gördükten sonra (nötr görüntülere kıyasla), alkol kullanım bozukluğu olan erkeklerin ve kadınların beyinlerinin farklı şekillerde tepki verdiğini gözlemledi. Bu farklılıklar, alkol isteği yoğunluğu ve gelecekteki alkol kullanımıyla da ilişkili olabilir ve alkol kullanım bozukluğuna cinsiyete özgü terapötik yaklaşımların gerekliliğini işaret ediyor.

AraÅŸtırma, Amerikan Psikiyatri Dergisi’nde 6 Mayıs’ta yayınlandı. AraÅŸtırmalar, alkol isteÄŸi güçlü olan alkol kullanım bozukluÄŸu olan bireylerin ağır içiciliÄŸe daha çok nüksetme eÄŸiliminde olduÄŸunu göstermiÅŸtir. AraÅŸtırmacılar ayrıca, isteÄŸin stresli yaÅŸam olayları ve alkolle ilgili ipuçları, örneÄŸin baÅŸkalarının alkol içtiÄŸini görmek gibi durumlar tarafından tetiklenebileceÄŸini de göstermiÅŸtir.

Ancak, bu örüntülerin erkekler ve kadınlar arasında aynı olup olmadığı daha az netti. Ancak, Yale Tıp Fakültesi’nde Psikiyatri Profesörü ve çalışmanın kıdemli yazarı Rajita Sinha, bunların aynı olmayabileceÄŸine dair artan kanıtlar olduÄŸunu söylüyor.

Sinha, “Son iki on yılda, Amerika BirleÅŸik Devletleri’nde kadınlar arasında aşırı içki tüketimi çok hızlı bir ÅŸekilde arttı, erkeklerden çok daha fazla” diyor. “Bu, alkol kullanım bozukluÄŸu ile iliÅŸkili komorbiditeler, örneÄŸin karaciÄŸer hastalığı, kardiyovasküler sorunlar ve kanser riski için daha fazla endiÅŸe yarattı. Bu yüzden stres ve ipucu ile ilgili isteÄŸin erkekler ve kadınlar arasında farklı olup olmadığını görmeye karar verdik.”

AraÅŸtırma için Sinha ve meslektaÅŸları, alkol kullanım bozukluÄŸu olan 77 tedavi arayan yetiÅŸkin (46 erkek ve 31 kadın) topladı. fMRI taraması sırasında katılımcılar, ya stresli sahneler (örneÄŸin bir silah yarası olan biri) veya alkolle ilgili görüntüler (örneÄŸin bir bardaki insanlar) veya “nötr” görüntüler (örneÄŸin ÅŸelaleler veya daÄŸlar) gibi görüntüleri inceledi. Katılımcılar, her görüntüden sonra stres ve alkol isteklerini deÄŸerlendirdi.

Sinha, “Kadınların, stres ipuçlarını gördükten sonra erkeklere göre daha fazla stres yaÅŸadığını bulduk” diyor. “Ayrıca, alkol ipuçları erkeklerde stres ipuçlarından daha güçlü bir istek yaratırken, kadınlarda stres ve alkol ipuçları kadınlarda aynı miktarda istek yarattı.”

Araştırmacılar, katılımcılar görüntüleri incelediği sırada beyin fonksiyonuna baktığında, duygu, ödül, stres ve duygu düzenlemesi ve dürtü kontrolü ile bağlantılı olduğu bulunan beyin devrelerinin erkekler ve kadınlar arasında farklı şekillerde yanıt verdiğini buldular.

Sinha, “Kadınlarda, bu devreler açıkça körelmiÅŸti, ancak erkeklerde hiperaktifti” diyor. “Yani her ikisinde de bozulma var, ancak farklı ÅŸekillerde.”

Katılımcıların çoğu (72), sekiz haftalık davranışsal alkol kullanımı tedavi programını tamamladı ve günlük olarak ne kadar alkol tükettiklerini bildirdi. Erkekler ve kadınlar arasında ağır içki tüketme sıklığında bir fark olmasa da, gelecekteki ağır içki tüketimi ile ilişkili beyin bölgeleri cinsiyetler arasında farklıydı.

Sinha, “Kadınlarda, anksiyete ile iliÅŸkili beyin bölgelerindeki bozulmalar, gelecekteki ağır içki tüketimi ile iliÅŸkiliydi” diyor. “Ancak erkeklerde, yüksek stres uyarılması ile baÄŸlantılı alanlardaki bozulmalardı.”

Bu cinsiyet farklılıkları, istek ve altında yatan nöral korelatları, erkeklerin ve kadınların hedeflenmiş terapötik yaklaşımlardan fayda sağlayabileceğini düşündürüyor, diyor araştırmacılar. Bunlar, hem farmakolojik hem de davranışsal tedavileri içerebilir.

Genel olarak, deneyimsel, biyolojik ve demografik değişkenlikler üzerinde daha fazla düşünülmesi, alkol kullanım bozukluğu ve birçok diğer hastalık için daha iyi tedavilere yol açabilir.

Kaynak:

Milena Radoman, Ph.D., Nia Fogelman, Ph.D., Cheryl Lacadie, M.S., Dongju Seo, Ph.D., Rajita Sinha. Neural Correlates of Stress and Alcohol Cue-Induced Alcohol Craving and of Future Heavy Drinking: Evidence of Sex Differences. The American Journal of Psychiatry. 6 May 2024

Benzer Yazılar
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest

0 Yorum
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Doç. Dr. Ali Bestami Kepekçi